سليم بن قيس الهلالي الكوفي ( مترجم : اسماعيل انصارى زنجانى )

73

كتاب سليم بن قيس الهلالي ( اسرار آل محمد ع ) ( فارسي )

پنجم : شيخ طوسى و نجاشى و نعمانى كه از كتابشناسان عصر خود بودهاند ، سند خود را به كتاب سليم نقل كردهاند ، و سپس احاديث سليم را در تأليفاتشان آوردهاند ، و بسيار بعيد به نظر مىرسد كه از نسخهء خود نقل نكرده باشند . ششم : اسنادى كه در كتب قدما براى احاديث سليم ديده مىشود با يك ديگر مطابقت دارد ، و بسيارى از آنها بر سندى كه در اوّل كتاب سليم است منطبق است . از اينجا مىتوان استنباط كرد كه آنان از كتاب سليم نقل كردهاند و به صورت يك حديث كه با يك سند خاص از سليم نقل شده باشد نبوده است ، و گر نه چطور چنين انطباقى در اسناد بوجود مىآيد ؟ هفتم : عدّهاى از علما سر آغاز كتاب سليم را كه شامل تاريخچهء كتاب است عينا نقل كردهاند . اين نيز دلالت بر رؤيت خود كتاب و نقل از آن دارد . هشتم : سندهايى كه براى احاديث سليم ذكر كردهاند در طبقهء سوّم يا چهارم يا پنجم و يا همهء اين مراتب ، با اسناد سر آغاز كتاب منطبق است ، و اين دلالت مىكند كه نسخه‌هاى موجود نزد ايشان با نسخه‌هاى امروزى مطابقت داشته است . نهم : در بعضى كتب كه در همهء احاديث آن اسناد ذكر شده است ، وقتى از سليم حديث نقل كردهاند آن را با حذف سند از خود سليم نقل كردهاند ، و اين مىتواند قرينه باشد كه از كتاب او نقل نمودهاند . قرائن ديگرى نيز در اينجا هست كه از مجموع آنها مىتوانيم چنين استفاده كنيم : كتاب سليم به صورت كامل از دست او به محدّثين منتقل شده است ، و او هم از كسانى نبوده كه در اجتماع براى مردم حديث نقل كند . بنا بر اين آنچه از او نقل شده بنقل از كتابش است . تطابق اسناد در احاديث منقول از سليم در كتب مختلف ، اضافه بر انطباق آن بر سند موجود در سر آغاز كتاب سليم ، و وجود اكثر احاديث منقول از سليم در كتاب او ، همهء اينها كاشف از آن است كه نسخه‌هايى از كتاب سليم نزد ايشان بوده است و همان سند اوّل نسخه را بعنوان سند احاديث سليم در كتابهايشان آوردهاند .